Dawny i nowy świat Łemków
 
Skąd się wzięli Łemkowie?
Łemkowie bowiem jako odrębna grupa znikąd na Łemkowszczyznę nie przybyli,lecz dopiero tu się ukształtowali. Przybywali w Beskidy- w różnych okresach i z różnych stron-przodkowie Łemkóew.W jaki jednak sposób z ruskich i polskich rolników, a także osadników słowackich i tzw. włochów powstała nowa, jednolita grupa?
Decydującą rolę odegrały wspólny spsób gospodarowania oraz jednolitość wyznania. Wczasach, gdy kultura włościańska była wyłącznie kulturą słowa  mówionego, a pojęcie narodu było jej najzupełniej obce,różnice etniczne dzieliły ludzi w niewielkim stopniu i łatwo się zacierały.Gdy ruscy rolnicy i "wołoscy" pasterze przybywali w beskidzkie doliny, na ogół zajmowali puste tereny; gdzieniegdzie tylko trafili do wsi już uprzednio zamieszkałych przez polskich włościan. Stanopwili więc większość ludności w bardzo wielu wsiach-całąludność, zwłaszcza że Polacy nieraz się wynosili, pozostawiając te zimie radzącym sobie w górach przybyszom.
Gdzie żyli Łemkowie?
Łemkowie zamieszkiwali do 1947r. cały Beskid Niski. Był to obszar o powierzchni ok. 3 tys. km, obejmujący ok.170 wsi. Istniało na tym terenie kilka enklaw polskich, nie było natomiast wsi mieszanych.Inaczej niż w innych częściach pogranicza  polsko-ruskiego,Łemkowie i Polacy mieszkali w odrębnych miejscowościach i granica etniczna była bardzo wyrazista.
Jacy byli Łemkowie?
Mowa Łemków jest niewątpliwie dialektem języka ukraińskieko, choć silnie zabarwionym wpływami języka słowackiego, polskiego i węgierskiego. Nazwa Łemków pochodzi od używanego przez nich, a zapożyczonego od Słowaków słówka "łem".
Strój

Łemkowie, grupa względnie, zamożna i otwarta na świat, wytworzyli orginalną kulturę ludową, opartą z jednej strony na archicznych wzorach ruskich.
Najbardziej charakterystyczną częścią stroju łemkowskiego była czuhania-brązowy płaszcz sukienny z kapturem, na co dzień rozpiętym i wyłożonym na plecy. Było to stare okrycie pasterskie, którego różne odpowiedniki znajdujemy w całych Karpatach.Głowy nakrywano filcowymi kapeluszami z zawiniętym kresem, które były zwane, zgodnie ze swym pochodzeniem, uherskimi lub madziarkimi.
Strojniejszy od męskiego strój kobiecy był też bardziej zróżnicowany; barwniejszy na wchodniej,.Noszono gorsety, najczęściej czarne oraz gęsto marszczone spódnice. Na spódnicy z przodu noszono zapaski.Osobliwością doliny Oławy były wspaniałe naszyjniki z drobnych czerwonych i białych paciorków, układanych we bogate wzory.
          Muzykanci                                                               Rolnictwo                
Łemkowie zawsze byli rolnikami. Uprawiali głównie żyto, owies, ziemniaki oraz len. Po I wojnie światowej spadła liczba hodealnych przez Łemków owiec, wzrosła zaś liczba krów i koni, .Wielką rolę w gospodarce wsi łemkowskiej grał las, gdyż wiekszość włościan posiadała niewielkie jego działki: dostarczał budulca, opału, a także surowca rzemieślniczego.
 
Jak mieszkali Łemkowie
Wieś łemkowska składa się w zasadzie z zagród jednobudynkowych-długich domów, w których izby mieszkalne sąsiadowały pod jednym dachem z sienią tzw. boiskiem, gdzie odbywała się młócka i gdzie trzymano wóz, oraz stajnią.
Chaty były drewniane, konstrukcji zrębowej, kryte gontem, który w X1Xw. niemal zupełnie wyparł dawniejszą strzechę.
Cerkiew Łemków
Ważnym elementem kultury Łemkowskiej była architektura cerkiwna, cerkwie bowiem wznosili na ogół miejscowi cieśle. Na Łemkowszczyźnie wykształciły się dwa orginalne typy cerkwi-zach. z izbicową wieżą zapożyczoną z architektury łacińskiej oraz wschodniej

Powrót do strony głównej